BÀI 16: RÒNG RỌC
  Ròng rọc cố định giúp làm đổi hướng của lực kéo so với khi kéo trực tiếp.
  Ròng rọc động giúp làm lực kéo vật lên nhỏ hơn trọng lượng của vật.

Ứng dụng: dùng để kéo các thùng vữa lên cao, kéo nước từ dưới giếng lên, cột cờ,…



BÀI 18. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN:
  Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
  Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau. (Nhôm nở vì nhiệt > Đồng nở vì nhiệt > Sắt)

Áp dụng: cho ví dụ về sự nở vì nhiệt của chất rắn:
Đường ray xe lửa khi trời nóng lên sẽ bị uốn cong.
Tháp Épphen cao thêm vào mùa hè,…



BÀI 19. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG:
Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau. (Rượu nở vì nhiệt > dầu nở vì nhiệt > nước)

Riêng đối với nước, khi nung nước ở thể lỏng tử 0oC đến 4oC thì thể tích của nước giảm, từ 4oC đến 100oC thì thể tích của nước tăng. Do đó, nước có khối lượng riêng và trọng lượng riêng lớn nhất khi nước ở thể lỏng và có nhiệt độ bằng 4 độ C

Áp dụng: cho ví dụ về sự nở vì nhiệt của chất lỏng
Đun ấm đầy sẽ bị tràn nước
Không đóng chai nước ngọt thật đầy,…



BÀI 20. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT KHÍ:
   Chất khí nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
   Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau.
   Chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng, chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn.

Áp dụng: cho ví dụ về sự nở vì nhiệt của chất khí: 
   Nhúng quả bóng bàn bị bẹp vào nước nóng nó sẽ phồng lên.
   Bánh xe bơm căng để ngoài trời bị nổ
                             
Chú ý:
- Các chất khi nóng lên đều nở ra nghĩa là thể tích (V) của chúng tăng lên ,khối lượng (m), trọng lượng (P) của chúng không đổi => khối lượng riêng (D),trọng lượng riêng (d) đều giảm
- Khi lạnh thì ngược lại.
- Riêng chất khí nếu đựng trong bình kín thì dù làm lạnh hay nóng thì V, m, d, D của chúng vẫn không thay đổi.



BÀI 21. MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT:
  Sự co dãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra lực rất lớn.

VD: Khinh khí cầu, nhiệt kế, rơle nhiệt trong bàn ủi, để khe hở trên đường ray xe lửa để không gây hư hỏng đường ray…
   Băng kép khi bị đốt nóng hay làm lạnh đều cong lại.
   Cấu tạo băng kép: Hai thanh kim loại có bản chất khác nhau được tán chặt (gắn chặt bằng chốt) với nhau sẽ tạo thành băng kép.

   Khi bị đốt nóng: Băng kép cong về phía kim loại giãn nở vì nhiệt ít hơn
   Khi bị làm lạnh: Băng kép cong về phía kim loại giãn nở vì nhiệt nhiều hơn.
   Người ta ứng dụng tính chất này của băng kép vào việc đóng – ngắt tự động mạch điện.

Áp dụng: ví dụ về các loại băng kép được ứng dụng trong đời sống và khoa học kĩ thuật (bàn ủi, nồi cơm điện,…).



BÀI 22. NHIỆT KẾ - NHIỆT GIAI:
   Để đo nhiệt độ, người ta dùng nhiệt kế.
   Nhiệt kế thường dùng hoạt động dựa trên sự dãn nở vì nhiệt của các chất. Có nhiều loại nhiệt kế khác nhau như: Nhiệt kế rượu, nhiệt kế thủy ngân, nhiệt kế y tế…

   Nhiệt kế y tế: Thường dùng để đo nhiệt độ cơ thể người.
   Nhiệt kế thuỷ ngân: Thường dùng để đo nhiệt độ trong các thí nghiệm cơ bản.
   Nhiệt kế rượu: Thường dùng để đo nhiệt độ khí quyển (thời tiết).

  Trong nhiệt giai Xenxiút:
     Nhiệt độ nước đá đang tan là 0oC.
     Nhiệt độ  hơi nước đang sôi là 100oC.

   Trong nhiệt giai Farenhai:
Nhiệt độ nước đá đang tan là 32oF.
Nhiệt độ hơi nước đang sôi là 212oF.

Trong nhiệt giai Kenvin:
Nhiệt độ nước đá đang tan là 273K.
      Nhiệt độ hơi nước đang sôi là 373K.


BÀI 23. SỰ NÓNG CHẢY VÀ SỰ ĐÔNG ĐẶC:
Sự chuyển từ thể rắn sang thể lỏng gọi là sự nóng chảy.
  Sự chuyển từ thể lỏng sang thể rắn gọi là sự đông đặc

Đặc điểm:
Phần lớn các chất nóng chảy hay đông đặc ở một nhiệt độ nhất định, nhiệt độ đó gọi là nhiệt độ nóng chảy. Nhiệt độ nóng chảy của các chất khác nhau thì khác nhau.
Trong thời gian nóng chảy hay đông đặc nhiệt độ của các vật không thay đổi

  Ứng dụng: Đúc đồng, luyện gang thép…


BÀI 24. SỰ BAY HƠI VÀ SỰ NGƯNG TỤ:
Sự  chuyển từ thể lỏng sang thể hơi gọi là sự bay hơi.
Sự chuyển từ thể hơi sang thể lỏng gọi là sự ngưng tụ.

Đặc điểm:
Tốc độ bay hơi của chất lỏng phụ thuộc vào nhiệt độ, gió và diện tích mặt thoáng của chất lỏng.
    Ở nhiệt độ bình thường vẫn có hiện tượng bay hơi đối với chất lỏng.